Εξάσκηση Ψυχολογικών και Πνευματικών Ικανοτήτων

Ελεάνα Κοκκίνη | Ψυχολόγος – Αθλητική Ψυχολόγος (MSc)

Τι είναι το Mental Training;

Είναι γεγονός πως η αθλητική κοινότητα (και όχι μόνο) αναγνωρίζει, πλέον, πως εκτός από ένα δυνατό, γυμνασμένο και υγιές σώμα, υπάρχουν αρκετοί ψυχολογικοί και πνευματικοί παράγοντες όπως η αυτοπεποίθηση, ο αυτοέλεγχος, η συγκέντρωση και τα κίνητρα που παίζουν σημαντικό ρόλο στην απόδοση του αθλητή/τριας. Για το λόγο αυτό η «βελτίωση απόδοσης» έχει αρχίσει να οργανώνεται και να αναπτύσσεται στους κύκλους της Αθλητικής Ψυχολογίας. Η επιστήμη της Αθλητικής Ψυχολογίας και της Ψυχολογίας της Άσκησης μελετά εκείνους τους ψυχολογικούς και πνευματικούς παράγοντες που επηρεάζουν θετικά και αρνητικά τη συμμετοχή των ανθρώπων στον οργανωμένο αθλητισμό και την άσκηση καθώς και την απόδοση τους στον τομέα που ο καθένας επιλέγει και ακολουθεί. Οι επαγγελματίες Ψυχικής Υγείας που ασχολούνται με τη «βελτίωση απόδοσης» έχουν ως στόχο τους την αύξηση των επιδόσεων του ατόμου ελαχιστοποιώντας τις ψυχολογικές επιπτώσεις μιας κακής απόδοσης και εξασκώντας εκείνες τις ψυχολογικές και πνευματικές ικανότητες που χρειάζονται για την επίτευξη της επιθυμητής επίδοσης.

Το Mental Training (ή Mental Performance Coaching) είναι μια νέα ιδέα στο χώρο της Ψυχικής Υγείας στην Ελλάδα και απευθύνεται σε αθλητές και ασκούμενους κάθε επιπέδου. Το Mental Training εστιάζει στη στήριξη του αθλητή/ασκούμενου ώστε αυτός να ξεπεράσει τα πνευματικά εμπόδια που τον κρατούν πίσω και δεν του επιτρέπουν να αποδώσει σύμφωνα με τις ικανότητες και την προσπάθεια του. Το Mental training έχει να κάνει με τη βελτίωση της συμπεριφοράς του αθλητή και με την εξάσκηση εκείνων των ψυχολογικών και πνευματικών ικανοτήτων που θα τον βοηθήσουν να δώσει το καλύτερο του εαυτό σε κάθε περίπτωση αποκτώντας, μάλιστα, με τον καιρό μια υγιή νοοτροπία ανάπτυξης σχετικά με τον εαυτό και το άθλημα/ μορφή άσκησης του, που συνεχώς βελτιώνεται και δεν παραμένει στάσιμη. Όπως ακριβώς οι σωματικές ικανότητες χρειάζονται εξάσκηση και προπόνηση για να αναπτυχθούν έτσι συμβαίνει και με το μυαλό και τις ικανότητες του.

Μέσα από ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα Mental Training ο αθλητής:

  1. Βελτιώνει τη συγκέντρωση του και αντιμετωπίζει ό, τι μπορεί να αποσπάσει την προσοχή του. Πολλοί αθλητές/ασκούμενοι έχουν την ικανότητα να συγκεντρώνονται και να εστιάζουν την προσοχή τους σε αυτά που θέλουν να επιτύχουν όμως το θέμα είναι ο αθλητής/ασκούμενος να καταφέρει να παραμένει συγκεντρωμένος στη στιγμή και όχι αποκλειστικά στο αποτέλεσμα- χάνοντας έτσι το στόχο του που είναι η μέγιστη αθλητική απόδοση.
  2. Αυξάνει την αυτοπεποίθηση του. Υπάρχουν πολλοί αθλητές/ασκούμενοι εκεί έξω που λόγω ηλικίας (κάποιες φορές) και κυρίως λόγω του στρες που βιώνουν στην καθημερινότητα τους, έχουν αμφιβολίες σχετικά με τον εαυτό και τις ικανότητες τους. Όμως η αμφιβολία είναι το αντίθετο της αυτοπεποίθησης. Εάν οι αμφιβολίες εμμένουν πριν αλλά και κατά τη διάρκεια μια αθλητικής εμφάνισης (αγώνας ή προπόνηση), έχουμε ένα καθαρό σημάδι χαμηλής αυτοπεποίθησης και στην ουσία μια προσπάθεια από τον αθλητή/ ασκούμενο να σαμποτάρει τον ίδιο του τον εαυτό.
  3. Αναπτύσσει τους δικούς του μηχανισμούς ρύθμισης και αντιμετώπισης σχετικά με τις αναποδιές που μπορεί να προκύψουν αλλά και τα λάθη που μπορεί να γίνουν κατά τη διάρκεια μια αθλητικής εμφάνισης και όχι μόνο.
  4. Χάρη στη συστηματική εξάσκηση ο αθλητής καταφέρνει να βρει τη σωστή ζώνη έντασης για το άθλημα του. Δηλαδή εκείνο το επίπεδο διέγερσης ή πνευματικής ενεργοποίησης που είναι απαραίτητο σε κάθε άτομο ώστε αυτό να αποδώσει στο μέγιστο βαθμό. Αυτό διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο και από άθλημα σε άθλημα. Το να αισθάνεται κάποιος «στα πάνω του» και να έχει μια γενικότερη θετική διάθεση και ματιά προς τα πράγματα είναι σημαντικό όμως είναι επίσης σημαντικό για τους αθλητές να μπορούν να παραμένουν προσγειωμένοι, να μην υπέρ-ενθουσιάζονται και να βρουν εκείνη τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στο «δίνω τον καλύτερο μου εαυτό» και το «είμαι ο καλύτερος που υπάρχει».
  5. Βελτιώνει τις επικοινωνιακές ικανότητες του καθώς και τη συνοχή του με την ομάδα – ακόμα και όταν μιλάμε για το συλλογικό επίπεδο στην περίπτωση των ατομικών αθλημάτων.
  6. Καταφέρνει με τον καιρό να κατασταλάξει σε ένα υγιές σύστημα αξιών αλλά και να κατανοήσει τις παράλογες σκέψεις του. Ένας αθλητικός ψυχολόγος μπορεί να βοηθήσει τον αθλητή να αναγνωρίσει και σιγά σιγά να αποβάλλει τις μη αποτελεσματικές σκέψεις και στάσεις όπως την παραμονή του αθλητή στο “comfort zone” καθώς και τις αρνητικές εκείνες ταμπέλες που ειδικότερα οι νεαροί αθλητές βάζουν στον εαυτό τους. Αυτές οι μη υγιείς στάσεις είναι καλό να αντικαθίστανται με μια νέα νοοτροπία και έναν υγιή τρόπο σκέψης καθώς είναι αυτές που κρατούν πίσω τον αθλητή άσχετα με το πόσο σκληρά προπονείται και προσπαθεί.
  7. Βελτιώνει ή ισορροπεί (ανάλογα με την περίπτωση) τα κίνητρα του που σχετίζονται με τη βέλτιστη απόδοση. Είναι κριτικής σημασίας για έναν αθλητή/ ασκούμενο να γνωρίζει τι είναι αυτό που τον ωθεί να ασχολείται με ένα άθλημα και να μπαίνει σε μια ανταγωνιστική διαδικασία. Εδώ μιλάμε για εξωτερικά και εσωτερικά κίνητρα που πρέπει να βρίσκονται σε ισορροπία προκειμένου να χρησιμοποιηθούν ώστε να επιφέρουν τα επιθυμητά αποτελέσματα.
  8. Ξανά- χτίζει την αυτοπεποίθηση του σε περίπτωση τραυματισμού. Με την κατάλληλη θεραπεία και φροντίδα, το σώμα ενός αθλητή/ ασκούμενου μπορεί να επανέλθει μετά από έναν τραυματισμό και ο αθλητής/ασκούμενος να είναι έτοιμος να επιστρέψει στη δράση. Πολλές φορές όμως οι ουλές και τα τραύματα που δημιουργούνται σε ψυχολογικό και πνευματικό επίπεδο μένουν. Ένας τραυματισμός μπορεί να πλήξει την αυτοπεποίθηση του ατόμου, να το γεμίσει αμφιβολίες σχετικά με την απόδοση του ( όταν μάλιστα μπαίνει σε διαδικασία σύγκρισης) και να προκαλέσει έλλειψη αυτοπεποίθησης.
  9. Αναπτύσσει συγκεκριμένες στρατηγικές σχετικά με το άθλημα αλλά και στοχευμένα game-plans. Οι επιτυχημένοι αθλητές (φυσικά και οι προπονητές) εφαρμόζουν τα προσαρμοσμένα game-plans και στρατηγικές ενώ διαθέτουν ικανότητες διαχείρισης σχετικές με την ψυχολογική προετοιμασία που απαιτεί το ανταγωνιστικό επίπεδο του εκάστοτε αθλήματος.

Τέλος, να τονίσω πως το Mental Training καθώς και η συνδρομή ενός Αθλητικού Ψυχολόγου δε σημαίνει πως ο εκάστοτε αθλητής/ασκούμενος χρίζει βοήθειας, είναι ασταθής ή έχει κάποιο πρόβλημα. Δε μιλάμε για μια θεραπεία αλλά για μια διαδικασία ενίσχυσης και υποστήριξης των αθλητών ώστε να πετύχουν τη βέλτιστη απόδοση, ό, τι κι αν σημαίνει αυτό για τον καθένα. Πρόκειται για μια ολιστική προσέγγιση του αθλητισμού όπου σώμα, νους και πνεύμα αλληλεπιδρούν. Ο Αθλητικός Ψυχολόγος συμβάλλει και βοηθά τον αθλητή/ασκούμενο να «δράσει με το μυαλό του» και να «σκεφτεί με τους μύες του» ώστε να πετύχει το μέγιστο δυνατόανάλογα με το άθλημα και το αγωνιστικό του επίπεδο.

Για το Your Therapist,

Ελεάνα Κοκκίνη | Ψυχολόγος – Αθλητική Ψυχολόγος (MSc)

Μοιράσου αυτό το Άρθρο στο:

Share on facebook
Share on linkedin
Share on print