Κωνσταντίνα Μαρκοπούλου | Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας & Αναπτυξιακής Παιδοψυχολογίας
Στόχος του coaching είναι να ξεκλειδώνει ικανότητες ώστε να μεγιστοποιήσει τα περιθώρια ανάπτυξης του ανθρώπου. – John Whitmore
Πόση αλήθεια κρύβεται πίσω από τη διατύπωση του Whitmore αλλά και πόσο μεγάλη άραγε είναι η πρόκληση που θέτει; Έχει όντως παρατηρηθεί ότι η διαδικασία του coaching επιφέρει αλλαγές σε κοινωνικές και συναισθηματικές δεξιότητες, ενώ γεννά και μία διεργασία αναστοχασμού που, με τη σειρά της, επιφέρει αλλαγές στη συμπεριφορά εν γένει (Patti, Allison, Holzerb, , Brackett & Stern, 2015). Για τον λόγο αυτό, η εφαρμογή των τεχνικών του coaching σε έφηβους μαθητές είναι καίρια καθώς οι τελευταίοι βρίσκονται σε μια δίνη αλλαγών σε όλες τις μορφές συμπεριφοράς που περιγράφηκαν παραπάνω.
Τα οφέλη του coaching σε ένα ευρύτερο κοινό είναι πολλαπλά όσον αφορά την τροποποίηση της συμπεριφοράς και την αλλαγή στάσης και τρόπου ζωής.
Σε ένα πιο στοχευμένο κοινό, όπως είναι οι έφηβοι, μελέτες έχουν καταδείξει ότι όλοι οι ενήλικες που δουλεύουν με παιδιά θα πρέπει να χτίζουν σχέσεις εμπιστοσύνης μαζί τους προκειμένου να υποστηρίξουν την από κοινού σύμπραξη που εξασφαλίζει επιτυχία (Patti et al., 2015).
Σύμφωνα με τον Carl Rogers, ο συνδετικός κρίκος για όλες τις αξίες της προσωποκεντρικής είναι η σχέση. Όπως διατείνεται και ο Bacon (2003), ο coachee πρέπει να πειστεί ότι ο coach δε θα τον κρίνει και ότι θα τον αποδεχτεί όπως είναι. Από την ίδια πηγή μαθαίνουμε επίσης ότι η σχέση με τον πελάτη είναι ένας μικρόκοσμος του τρόπου με τον οποίο εκείνος σχετίζεται με τους άλλους, οπότε για τον coach είναι πολύ χρήσιμο και διαφωτιστικό να παρατηρεί πως ο coachee του σχετίζεται με αυτόν. Ο ίδιος ο Carl Rogers (1970), από τη δική του σκοπιά, θέτει κάποια ερωτήματα για τον θεραπευτή (coach στη δική μας περίπτωση), όπως αν μπορεί να παρέχει στον coachee ένα υποστηρικτικό περιβάλλον, μακριά από την επίκριση που ο coachee (ίσως) βιώνει σε άλλες σχέσεις του. Για παράδειγμα η ερώτηση: «Από ποιον θα μπορούσες να έχεις ηθική υποστήριξη για αυτό που θέλεις να κάνεις»; καθώς και η ερώτηση: « Ποιοι άνθρωποι παίζουν σημαντικό ρόλο και εμπλέκονται σε αυτό που θέλεις να κάνεις»; συνοψίζουν με πολύ ωραίο τρόπο τη σημασία της ποιότητας των σχέσεων. Σε ένα άρθρο του, ο Davila και οι συνεργάτες (Davila, Karney, & Bradbury, 1999) υποστηρίζουν ότι όταν οι άνθρωποι αισθάνονται πιο άνετα στις σχέσεις τους, νιώθουν πιο σίγουροι ότι οι σχέσεις αυτές θα αντέξουν στον χρόνο. Αυτό με τη σειρά του είναι πολύτιμη κινητήριος δύναμη για τον coachee καθώς ικανοποιείται από την αναγνώριση προσώπων που έχουν ιδιαίτερη αξία για αυτόν και αισθάνεται ασφαλής ότι θα έχει αποθέματα ανθρώπινου δυναμικού στα οποία μπορεί να στηριχτεί.
Είναι αλήθεια ότι η ανθρώπινη συμπεριφορά μπορεί να ερμηνευτεί με μεγαλύτερη ακρίβεια αν παρατηρηθεί από μια οπτική σύνθετων προσωπικών και διαπροσωπικών παραμέτρων (Cameron, 2006). Αυτό που βγαίνει ως συμπέρασμα είναι ότι το coaching εντάσσεται κατά κάποιο τρόπο αρωγός στην έντονη ανάγκη του ατόμου να αναζητήσει τον εαυτό του και να γίνεται ο εαυτός του (Rogers, 2003). Στην εισαγωγή τονίσαμε πόσο σημαντική είναι η αλλαγή συμπεριφοράς σε προσωπικό και κατ’επέκταση και επαγγελματικό επίπεδο. Για να είναι κανείς επιτυχημένος θα πρέπει να μπορεί να μαθαίνει γρήγορα και να προσαρμόζεται σε νέες καταστάσεις. Υπό το πρίσμα αυτό, o coach έχει στόχο να εμφυσήσει ελπίδα και να ενδυναμώσει τους εφήβους όσον αφορά την αυτοεκτίμηση και τις διαπροσωπικές τους σχέσεις. Ιδιαίτερα σήμερα οι συνθήκες επιτάσσουν ευελιξία και ανθεκτικότητα σε έναν κόσμο όπου οι έφηβοι και εν δυνάμει ενήλικες έχουν να αντιμετωπίσουν πολλές προκλήσεις καθώς η αβεβαιότητα είναι η μόνη βέβαιη πραγματικότητα…
Βιβλιογραφία
- Bacon, T. (2003). Adaptive Coaching: The Art and Practice of a Client-Centered Approach to Performance Improvement. London: Nicholas Brealey Publishing.
- Cameron, R. (2006). Educational Psychology: The Distinctive Contribution. Educational Psychology in Practice, 22(4), pp. 289-304.
- Davila, J., Karney, B., & Bradbury, T. (1999). Attachment change processes in the early years of marriage. J Pers Soc Psychol., 76(5), pp. 783-802.
- Patti, J., Allison, A., Holzer, A., Brackett, A., & Stern, R. (2015). Twenty-first-century professional development for educators: a coaching. Coaching: An international journal of research, theory and practice, 8(2), pp. 96-119.
- Rogers, C. (1961). On Becoming a Person: a Therapist’s View of Psychotherapy. London: Constable & Company.
- Rogers, C. (1970). On Encounter Groups. New York: Harper and Row.
- Rogers, C. (2003). Client-centered therapy. London: Constable& Robinson Ltd.
- Whitmore, J.; (2012). Coaching for Performance: GROWing Human Potential and Purpose – The Principles and Practice of Coaching and Leadership,. London: Nicholas Brealey
- Publishing.
Για το Your Therapist,
Κωνσταντίνα Μαρκοπούλου | Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας & Αναπτυξιακής Παιδοψυχολογίας