Κυριακή Παπαδοπούλου | Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, M.Sc.
Κάθε 3 δευτερόλεπτα 1 άνθρωπος στον κόσμο εμφανίζει άνοια!
Σε παγκόσμιο επίπεδο, 55 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με άνοια και κάθε χρόνο προκύπτουν σχεδόν 10 εκατομμύρια νέα περιστατικά. Ακόμη, η άνοια αποτελεί την 7 η κύρια αιτία θανάτου και μία από τις κύριες αιτίες αναπηρίας των ηλικιωμένων παγκοσμίως.
Ωστόσο, η άνοια δεν επηρεάζει αποκλειστικά τους ηλικιωμένους, καθώς μπορεί να εμφανιστεί και σε άτομα ηλικίας κάτω των 65 ετών (9% των περιπτώσεων). Είναι σημαντικό να αναφερθεί πως οι επιπτώσεις της άνοιας πλήττουν σε μεγάλο βαθμό ψυχολογικά, κοινωνικά και οικονομικά (ξεπερνώντας σε κόστος τα 1,3 τρις δολάρια ΗΠΑ παγκοσμίως), τόσο τα ίδια τα άτομα που ζουν με άνοια, όσο και το οικογενειακό τους περιβάλλον, αλλά και την κοινωνία. Η νόσος Alzheimer αποτελεί την πιο κοινή μορφή άνοιας (60-70% των περιπτώσεων).
Σύμφωνα με μελέτες, υπάρχουν παράγοντες που μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας όπως ο έλεγχος του σωματικού βάρους, η τήρηση μιας υγιεινής διατροφής, η τακτική σωματική άσκηση, η αποφυγή καπνίσματος και αυξημένης κατανάλωσης αλκοόλ, καθώς και η διατήρηση των επιπέδων αρτηριακής πίεσης, χοληστερόλης και σακχάρου στο αίμα σε φυσιολογικά επίπεδα.
Τι είναι η δίαιτα MIND;
Όπως προκύπτει από το ακρωνύμιο (MIND: Mediterranean-DASH Intervention for Neurodegenerative Delay) η δίαιτα MIND είναι ένας συνδυασμός Μεσογειακής Δίαιτας και Δίαιτας DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) και αποσκοπεί στην πρόληψη της άνοιας και της έκπτωσης των γνωστικών λειτουργιών με την αύξηση της ηλικίας. Σε αυτό το διατροφικό πρότυπο, το οποίο εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 2015, δίνεται έμφαση σε συγκεκριμένες ομάδες τροφών, οι οποίες αποδεδειγμένα βοηθούν στην καλή λειτουργία του εγκεφάλου.
Ποια είναι τα 10 είδη τροφών που προτείνει η δίαιτα MIND;
- Πράσινα, φυλλώδη λαχανικά (π.χ. σπανάκι, χόρτα, πράσινη σαλάτα): τουλάχιστον 6 μερίδες/εβδομάδα.
- Μη αμυλώδη λαχανικά: τουλάχιστον 1 μερίδα ημερησίως.
- Ποικιλία ξηρών καρπών: τουλάχιστον 5 μερίδες/εβδομάδα.
- Μούρα (π.χ. φράουλες, μύρτιλα, σμέουρα, βατόμουρα): τουλάχιστον 2 φορές/εβδομάδα, καθώς παρέχουν αρκετά αντιοξειδωτικά.
- Όσπρια: τουλάχιστον σε 4 γεύματα/εβδομάδα.
- Δημητριακά ολικής άλεσης (π.χ. καστανό ρύζι, ψωμί και μακαρόνια ολικής άλεσης): τουλάχιστον 3 μερίδες/ημέρα.
- Λιπαρά ψάρια (π.χ. σαρδέλες, σολομός, πέστροφα, τόνος, σκουμπρί – όχι τηγανητά): τουλάχιστον 1 φορά/εβδομάδα, για τα ω-3 λιπαρά οξέα που παρέχουν.
- Πουλερικά (όχι τηγανητά): τουλάχιστον 2 φορές/εβδομάδα.
- Ελαιόλαδο: στις σαλάτες και στο μαγείρεμα.
- Μέτρια κατανάλωση κρασιού (ιδιαίτερα κόκκινο): μέχρι 1 ποτήρι/ημέρα, καθώς η περιεκτικότητα σε ρεσβερατρόλη μπορεί να έχει προστατευτική δράση έναντι της νόσου Alzheimer.
Ποιες είναι οι τροφές που θα πρέπει να αποφεύγονται;
Σύμφωνα με τη δίαιτα MIND υπάρχουν συγκεκριμένες τροφές που θα ήταν καλό να περιορίζονται ή/και να αποφεύγονται, όπως:
- Κόκκινο και επεξεργασμένο κρέας (π.χ. μοσχάρι, χοιρινό, αρνί και τα προϊόντα αυτών): μέχρι 3 μερίδες/εβδομάδα.
- Βούτυρο και μαργαρίνη: λιγότερο από 1 κουταλιά της σούπας (περίπου 15 γραμμάρια)/ημέρα.
- Τυριά: λιγότερο από 1 φορά/εβδομάδα.
- Γλυκά (π.χ. παγωτό, μπισκότα, κέικ κ.ά.): μέχρι 4 φορές/εβδομάδα.
- Τηγανητά: θα πρέπει να αποφεύγονται, όπως γενικά το πρόχειρο φαγητό (λιγότερο από 1 φορά/εβδομάδα).
Συμπέρασμα
Η άνοια αποτελεί μία από τις σημαντικότερες κρίσεις υγείας του 21 ου αιώνα. Η δίαιτα MIND που συνδυάζει τη Μεσογειακή Δίαιτα με τη Δίαιτα DASH, στοχεύει στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης άνοιας και λειτουργίας του εγκεφάλου, που συμβαίνει συχνά λόγω γήρατος. Οι τροφές που προτείνονται στη δίαιτα MIND παρέχουν πολλά θρεπτικά συστατικά και παράλληλα καταπολεμούν το οξειδωτικό στρες και τη φλεγμονή. Επιπλέον, έρευνες έχουν δείξει ότι η δίαιτα MIND σχετίζεται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης Alzheimer και βραδύτερη έκπτωση της γνωστικής λειτουργίας.
Για το Your Therapist,